doodsoorzaken

Hoe wiskunde helpt onze geschiedenis te verklaren: kindersterfte in Amsterdam, 1856-1865

Wiskunde gebruiken om prangende vragen over onze geschiedenis te verklaren? Op het eerste gezicht zijn geschiedenis en wiskunde misschien niet twee vakgebieden die je snel met elkaar zult associëren. We kunnen echter wel degelijk wiskundige concepten heel nuttig inzetten binnen het geschiedenisvakgebied, bijvoorbeeld om historische sterftepatronen te onderzoeken. Stel, we kijken naar de kindersterfte in Amsterdam gedurende de tijdsperiode 1856-1865. In deze tijdsperiode stierf ongeveer 28 procent van de kinderen voordat zij hun vijfde verjaardag konden vieren. Dit sterftecijfer is heel hoog. Hoe kan dat?

Op zoek naar de verborgen moedersterfte in het negentiende-eeuwse Amsterdam

Het vermoeden is dat we bij onderzoek naar moedersterfte in die tijd rekening moeten houden met een zogenaamde ‘dark number’: de verborgen gevallen van moedersterfte. Die verborgen gevallen ontstonden doordat vroedvrouwen en artsen de echte doodsoorzaak verzwegen van moeders die overleden aan de beruchte kraamvrouwenkoorts.

Longtuberculose in Amsterdam: een halve eeuw aan vooruitgang?

Hoewel we over de gehele linie verbeteringen zien in de sterftecijfers aan longtuberculose, bleven bepaalde delen van de stad relatief achter. Zo verbeterde de situatie voor de bewoners van de grachtengordel meer dan voor bewoners van de Jordaan. Sommige buurten lijken zelfs te zijn verslechterd in 1897 ten opzichte van eenenveertig jaar ervoor. Dit geldt bijvoorbeeld voor de buurten in de Jordaan rond Bloemgracht en voor enkele buurten aan de Singel in het oude stadscentrum.

Een verborgen ziekte: rachitis in Amsterdam

Hoewel rachitis de meeste mensen tegenwoordig niet zo veel zal zeggen, was het een veel voorkomend fenomeen in de achttiende en negentiende eeuw. Rachitis is een botaandoening die wordt veroorzaakt door een tekort aan Vitamine D en calcium. Lees hoe vaak rachitis in Amsterdam voorkwam.